Door HANS VAN SOEST
Ouders met gehandicapte kleine kinderen worden de de laatste maanden hard getroffen door de bezuinigingen in de thuiszorg.
Thuishulp voor kinderen tot 5 jaar is fors teruggeschroefd.
„Het is voor die ouders veel moeilijker geworden om hulp te krijgen,” zegt Auke Blom van MEE, dat mensen helpt die door de bezuiniging worden geraakt. „Zowel bij individuele begeleiding als dagopvang voor gehandicapte kinderen.”
Sinds 1 januari wordt iedereen herkeurd die vanuit de AWBZ (een volksverzekering voor gehandicapten en ouderenzorg) begeleiding krijgt. De regels om daarvoor in aanmerking te komen, zijn fors aangescherpt. De kosten lopen de spuigaten uit en het kabinet wil honderden miljoenen besparen.
De bezuiniging is verkocht alsof alleen ‘lichte gevallen’ hulp zouden verliezen, zoals de boodschappendienst voor bejaarden of huiswerkhulp voor kinderen met lichte adhd. Maar nu blijken ook zwaar gehandicapte peuters de dupe.
„Ik ken gevallen van peuters die alleen hun hoofd kunnen draaien, waarvan ineens wordt gesteld: dat kind heeft niet meer begeleiding nodig dan gewone kinderen,” zegt kinderarts Sandra Titulaer van revalidatiecentrum Rijndam.
Volgens de nieuwe regels zijn alle ouders met kinderen tot 5 jaar veel tijd kwijt aan verzorging en hebben alle peuters constant toezicht nodig. Voor zwaar gehandicapte kinderen bestaat geen uitzondering.
„Er zijn regels voor wat reguliere zorg is,” zegt Eric Spee van het CIZ, dat de herkeuringen uitvoert. „Als mensen zorg nodig hebben, trekken we daar eerst de gebruikelijke zorg vanaf voordat ze eventueel hulp krijgen uit de AWBZ. Inmiddels hebben we bij het ministerie gemeld dat dat voor gevallen te streng uitpakt.”
De Tweede Kamer laat het er niet bij zitten. „Dit is nooit de bedoeling geweest,” zegt CDA’er Jan de Vries.
‘Uw kind is niet anders dan anderen’
Vrolijk lacht de kleine André het bezoek toe. Liggend in zijn bedbox lijkt hij op het eerste gezicht een blakende peuter. Maar André, net 4, is doof en heeft geen controle over zijn spieren. Staan of iets pakken kan hij niet. Zitten kan alleen in een speciale stoel waarin hij zit vastgebonden. Als zijn hoofd uit de beugel schiet, kan hij dat niet zelfstandig optillen.
„Tot voor kort lag hij voortdurend aan een zuurstofapparaat,” vertelt vader Gert-Jan van der Putten. „’s Nachts ligt hij nog steeds aan de monitor. Zijn gezondheid is broos. Het is onmogelijk om even aan de buurvrouw te vragen of ze op hem let als wij boodschappen moeten doen. Hij heeft professionele begeleiding nodig van mensen die hem lucht kunnen geven als dat nodig is.”
Die begeleiding had de familie Van der Putten. Een medewerker van het Centraal Indicatieorgaan Zorg (CIZ) kwam bij de familie poolshoogte nemen, om te kijken of hun aanvraag voor thuishulp terecht was. „We werden prima geholpen,” zegt Gert-Jan nu. „Een aantal uur per week kregen we een verpleegster en daarnaast 30 uur per week iemand die kwam helpen bij de dagelijkse zorg aan André.”
Zelf werkt Gert-Jan 40 uur per week in de bouw. Moeder Martina werkt in de avonduren, als Gert-Jan thuis is, als invalkracht bij een gezinsvervangend tehuis. Overdag heeft ze ook de zorg voor Andrés kleinere zusje Willemijn.
Maar begin dit jaar kreeg de familie ineens een brief. Het aantal uren hulp werd met 75 procent teruggebracht. Gert-Jan: „Niemand kwam langs. Toen ik belde, zei een dame dat ik wel in beroep kon gaan, maar dat dat weinig nut zou hebben. De regels waren aangescherpt.”
Het geval Van der Putten staat niet op zich. In revalidatiecentrum Rijndam spreekt kinderarts Sandra Titulaer veel radeloze ouders die hetzelfde is overkomen. „Ik begrijp dat het kabinet op de kosten let van de AWBZ, waar dit soort hulp uit wordt betaald,” zegt ze. „Maar dit is absurd. Ouders krijgen te horen: alle kleine kinderen tot 5 jaar hebben veel zorg nodig. Uw kind is wat dat betreft niet anders dan een gezond kind. Maar dit zijn geen kinderen die je even zelf een boterham in hun hand kunt geven. Het gaat in sommige gevallen om zeer zwaar gehandicapte kinderen die 24 uur per dag zorg nodig hebben. Daarvan kun je toch niet zeggen: zoek het zelf maar uit? En het gekke is: als ze 5 zijn, krijgen de ouders ineens wel hulp.”
Het gezin Van der Putten staat het water tot de lippen. Met de hulp van oma die vrijwillig bijspringt, worden de eindjes aan elkaar geknoopt. Maar André groeit en wordt zwaarder. „De zorg aan hem wordt daardoor lichamelijk ook steeds zwaarder,” zegt moeder Martina.
„En André uit handen geven aan een tehuis, is voor ons geen optie. Dat willen we niet.”
Grootste regeringspartij CDA is verbaasd over hoe de bezuiniging uitpakt. „We bezuinigen juist om de AWBZ betaalbaar te houden voor wie die het echt hard nodig heeft,” zegt Kamerlid Jan de Vries. „Dan kan het niet zo zijn dat zwaar gehandicapte kinderen gedwongen naar een tehuis moeten.”
De Kamer wil dat verantwoordelijk staatssecretaris Bussemaker (Volksgezondheid) ingrijpt. De Vries: „Dit is nooit de bedoeling geweest. Hoe kan het dan toch gebeuren?” SP’er Renske Leijten: „Natuurlijk moet Bussemaker dit repareren. Deze hele bezuiniging is kortzichtig. Als mensen naar een instelling moeten, is het nog duurder.”
AD |
