De nieuwe ‘superbacterie' die resistent blijkt te zijn tegen zo goed als alle antibiotica, heeft een eerste dodelijke slachtoffer gemaakt in België. Een Brusselaar van Pakistaanse origine overleed in juni. Dat meldt dokter Denis Piérard van het UZ van Brussel.
De nieuwe bacterie maakt een enzym aan dat NDM-1 heet en haar oorsprong vindt op het Indiase subcontinent. NDM-1 breekt antibiotica af, met inbegrip van antibiotica van de carbapenem-groep. Dat zijn antibiotica die onze laatste verdediging vormen tegen andere superresistente ziekenhuisbacteriën. De bacterie kan niet te genezen urine-, buik- en longinfecties en open wonden veroorzaken.
Alleen colistine helpt
Eigenlijk gaat het niet om één welbepaalde superbacterie, maar eerder om een gen dat NDM-1 maakt. Dat gen kan gemakkelijk worden overgedragen van de ene bacterie op andere, niet eens nauw verwante ziektekiemen. Dat maakt NDM-1 dubbel gevaarlijk, want de besmetting kan zich dubbel zo snel verspreiden –bijvoorbeeld via handcontact in ziekenhuizen waar met dit gen besmette bacteriën aanwezig zijn.
Het feit dat voorlopig alleen colistine opgewassen blijkt tegen NDM-1 maakt de bacteriën die het gen dragen bijgevolg tot een nieuwe superbacterie. Colistine werd ontwikkeld in de jaren 50 en wordt uiterst zelden voorgeschreven vanwege de extreem giftige nevenwerkingen. NDM-1 werd vorig jaar voor het eerst in Groot-Brittannië gevonden bij een Zweedse patiënt die zich tevoren in India had laten verzorgen. Het Indiase subcontinent wordt een steeds populairdere bestemming voor Europeanen die er goedkope plastische chirurgie ondergaan in ziekenhuizen die niet altijd voldoen aan onze hygiënische normen.
Opgelopen in Pakistan
In Groot-Brittannië werd deze week NDM-1-alarm geslagen omdat er steeds meer dragers van deze superbacterie opduiken. Minstens vijftig ziektedragers werden geteld. Vorig jaar werd de aanwezigheid van NDM-1 ook in ons land in een handvol gevallen gemeld, evenwel zonder dodelijke afloop. In juni van dit jaar werd in het UZ van Brussel ook één geval van besmetting vastgesteld. ‘Het ging om een diabetespatiënt uit Brussel. Op reis in Pakistan, zijn land van oorsprong, had hij een verkeersongeval', aldus dokter Piérard. De man werd in het ziekenhuis opgenomen met een grote wonde aan het been, en vervolgens naar België gerepatrieerd. Hier ontdekten de dokters een ‘verschrikkelijk resistente bacterie'.
Vooroorlogse situaties
Ondanks het toedienen van colistine overleed de man. Dr. Piérard geeft toe dat wij ‘behalve colistine heel beperkt zijn in de therapeutische behandeling'. Het komt er volgens hem en andere experts vooral op aan de ziekenhuishygiëne streng te bewaken om besmettingen met de bacterie te voorkomen. Professor Herman Goossens van het UZ Antwerpen, de expert bij uitstek inzake ziekenhuisbacteriën, roept eveneens op tot verhoogde waakzaamheid. Als er geen nieuwe antibiotica worden ontwikkeld die NDM-1 aankunnen –en dat is sowieso een werk van lange adem– waarschuwt hij dat we in het ergste doemscenario terugkeren naar vooroorlogse situaties, toen we nog niet beschikten over penicilline als verdediging tegen ziektekiemen. De meeste Belgische experts waarschuwen tegelijk voor onnodige paniek. In vergelijking met de Mexicaanse griep, die ook geen massamoordenaar werd, is NDM-1 voorlopig nog geen onmiddellijke bedreiging voor de volksgezondheid.
nieuwsblad |
