GENT - Bejaarden met valangst vallen vaker dan minder bezorgde senioren. Dat is de slotsom van onderzoek door de Gentse wetenschapster Kim Delbaere. Geriater Lucien De Cock bevestigt dat: 'Die valangst moet worden overwonnen, want in beweging blijven is superbelangrijk voor bejaarden'. FransDeSmet
Kim Delbaere volgde voor haar onderzoek een jaar lang 500 Australiërs tussen de 70 en 90 jaar. Ze is namelijk niet alleen verbonden aan de universiteit van Gent, maar ook aan die van New South Wales in Sydney (Australië). Zij stelde vast dat 43 procent van de onderzochte bejaarden dat jaar verschillende keren viel. Ze vroeg hen zelf in te schatten hoeveel kans ze hadden om te vallen, rekening houdend met hun lichamelijke conditie. Een op de drie schatte die kans verkeerd in. 'Stoïcijnen' onderschatten het risico, terwijl de 'bangeriken' de risico's overschatten.
Bangerik valt meer
Hoewel ze vanuit hun valangst risico's trachtten te vermijden, viel bijna 40 procent van de 'bangeriken' verschillende keren in het jaar van het onderzoek. Van de stoïcijnen viel slechts één op de drie één of meer keren. Volgens Delbaere worden zij lichamelijk beter beschermd door hun positieve kijk op het leven en hun blijvende zin in (gemeenschaps)activiteiten. Terwijl bejaarden met valangst 'zich vaak nodeloos beweging en activiteiten ontzeggen, waardoor hun conditie sneller achteruitgaat, hun levenskwaliteit lager is, en hun depressies en hun angstige persoonlijkheid nog erger worden'.
'Ik zeg al langer dan dertig jaar dat valangst het grootste en meest onderschatte probleem is van bejaarden', beaamt dr. Lucien De Cock, zowat de pionier van de geriatrie in ons land. 'Zowel de bejaarden, hun familie als hun verzorgers geven daaraan te vaak toe na een eerste slechte ervaring met vallen. Vanuit overdreven valangst wordt zo'n bejaarde voor de rest van zijn dagen in bed gelegd, op een stoel of in een rolstoel gezet. Volkomen fout. Want bejaarden vallen het vaakst uit hun bed of uit hun rolstoel. Doorgaans omdat ze voordien veel te lang veel te weinig beweging kregen.'
Bewegen moet
'Mijn leermeester in Hilversum hamerde er bij ons in: Zorg ervoor dat uw patiënten sterven met hun schoenen aan. Ik heb dat van in het begin in praktijk gebracht. In mijn eerste job hadden we in dat eerste jaar op 42 patiënten acht heupbreuken. Omdat die - ook psychisch gestoorde of dementerende - bejaarden vol gestopt werden met kalmeermiddelen en vastgebonden lagen op hun bed. Ik heb daar radicaal mee gebroken en iedereen weer aan het stappen gezet. Het duurde acht jaar voordat we opnieuw te kampen kregen met een heupbreuk.'
De Vlaamse overheid brengt die boodschap ook in praktijk met het project Blijf op eigen benen staan dat per gemeente senioren aanmoedigt om veel te bewegen en zo lang mogelijk zelfstandig te blijven wonen. Projectcoördinator Mia Van Laeken: 'Valangst werd inderdaad lang miskend. Het is een vicieuze cirkel: na een val krijgt de angst om opnieuw te vallen de overhand, wat - zoals het onderzoek van Kim Delbaere aantoont - leidt tot nog meer valpartijen. Met ons project doen wij vooral aan primaire preventie: trachten die allereerste val te voorkomen. En als het dan gebeurt, komt het er op aan zo snel mogelijk weer op de been te geraken.'
nieuwsblad |
