| dinsdag 7 juni 2011
|
| Resistente ESBL-bacterie op taugé, pastinaak, lente-ui, radijs,kip, kalkoen, varkensvlees en kalfsvlees |
ESBL staat voor Extended Spectrum Beta-Lactamase. Dit enzym wordt door darmbacteriën geproduceerd en zorgt ervoor dat die bacteriën resistent worden voor bijna alle soorten antibiotica. De plotselinge opkomst van de met ESBL besmette bacterie zorgt voor veel onrust. Tien jaar geleden had niemand er nog van gehoord en nu blijkt 'ineens' bijna 95% alle kippen besmet te zijn met een bacterie die resistent is tegen veel gangbare antibiotica. Een overzicht van veelgestelde vragen en antwoorden.
Wat is ESBL?
ESBL staat voor Extended Spectrum Beta-Lactamase. Dit is een enzym dat door darmbacteriën wordt geproduceerd en ervoor zorgt dat die bacteriën resistent worden voor bepaalde soorten antibiotica.
Zijn ESBL-bacteriën gevaarlijk?
Voor gezonde mensen zijn ESBL-bacteriën niet gevaarlijk. Van een bacterie met het enzym ESBL word je namelijk alleen ziek als het om een ziekmakende bacterie gaat zoals salmonella of campylobacter. In bepaalde gevallen, bijvoorbeeld bij een verminderde weerstand of bij een operatie, kan een dergelijke bacterie een infectie tot gevolg hebben die dan lastig te behandelen is.
Antibiotica die normaal gebruikt worden om deze infecties te behandelen - de penicillines en de cefalosporines - werken dan niet meer. Alleen antibiotica van een ander soort, de zogenoemde carbapenem, helpen dan nog. Die kunnen alleen in het ziekenhuis via een infuus worden toegediend. Er zijn echter al artsen die te maken krijgen met patiënten die besmet zijn met een bacterie waar ook carbapenem niet meer tegen helpt.
Hoe vaak komen besmettingen met ESBL voor?
Naar schatting is zo'n 88% van het kippenvlees met ESBL besmet. Rundvlees en varkensvlees zijn voor ongeveer 20% besmet. Bij mensen is dat niet bekend. Wel draagt zo'n 4% van de ziekenhuispatiënten bacteriën met EBSL bij zich. In de huisartsenpraktijk beschikt 1 tot 2% van de E.coli-bacteriën over ESBL. Gelukkig zijn de meeste bacteriën met ESBL niet ziekmakend.
Hoe lang blijven ESBL-bacteriën in je lichaam?
Dat is niet precies bekend. Uit recent onderzoek van het RIVM blijkt wel dat zeker driekwart van de patiënten die zijn besmet met een bacterie met ESBL, minstens nog 2 maanden deze bacterie met zich meedragen. Een kwart van de dragers is er zelfs na een jaar nog niet van verlos. Overigens is het zo dat bacteriën die een tijd lang niet met antibiotica in aanraking komen, geleidelijk de ontwikkelde resistentie verliezen.
Waar komen ESBL-bacteriën voor?
ESBL-bacteriën kunnen aanwezig zijn in de darmen van mensen en dieren. Tijdens het slachten van dieren kunnen ESBL's de buitenkant van het vlees besmetten. ESBL zijn dan ook aangetroffen bij rauw vlees in winkels zoals kip, kalkoen, varkensvlees en kalfsvlees. Onbekend is in welke hoeveelheden deze bacteriën aanwezig zijn op het vlees en of dat voldoende is om iemand te besmetten door het eten van het vlees. Er is geen reden om te denken dat ESBL's bacteriën ook binnen in een ei aanwezig kunnen zijn.
Recent hebben onderzoekers van het VU medisch centrum in Amsterdam ook ESBL-bacteriën aangetroffen op groenten. Het ging om taugé, pastinaak, lente-ui en radijs.De bacteriën worden verder ook in het milieu (zoals het oppervlaktewater van rivieren) gevonden.Besmetting kan ook van mens tot mens plaats vinden. Maar hoe dat gebeurt is nog niet bekend.
Kan ik nog wel kip, eieren en ander vlees eten?
Er zijn op dit moment geen aanwijzingen dat het eten van kip, eieren en ander vlees niet veilig zou zijn. Zorg wel voor een goede hygiëne bij de bereiding van het eten en eet bij voorkeur geen gerechten waarin rauwe eieren verwerkt zijn, zoals zelfgemaakte mayonaise en bavarois.
En hoe zit het met groente?
Recent onderzoek van het VU medisch centrum in Amsterdam naar 15 soorten winter- en zomergroenten heeft aangetoond dat ESBL-bacteriën ook in groenten kunnen voorkomen. Bij 7 monsters, 4 maal taugé, pastinaak, lente-ui en radijs, werden ESBL's gevonden. De resultaten van dit onderzoek bevestigt eerder onderzoek dat in Frankrijk is uitgevoerd. In dit onderzoek bleek 13% van de groenten- en fruitmonsters bacterien met ESBL's te bevatten. In het Nederlandse onderzoek was dat ruim 5%.
s biologisch vlees veiliger dan gewoon vlees?
Het vóórkomen van ESBL-bacterien op biologisch vlees is nooit onderzocht. In de biologische sector wordt wel minder antibiotica gebruikt waardoor het aantal resistente bacteriën vermoedelijk lager zal liggen.
Is biologische groente veiliger dan gewone groente?
Zowel in Nederlands als Frans onderzoek zijn ESBL's aangetroffen op gewone én op biologische groente.
Speelt dit probleem alleen in Nederland?
Nee. Wereldwijd worden bacteriën tegen steeds meer soorten antibiotica resistent, doordat ze ESBL produceren. Bovendien laten verschillende studies sinds enkele jaren een toename zien van ESBL-bacteriën als veroorzaker van infecties. Deze trend is niet alleen zichtbaar in Nederland, maar in heel Europa en zelfs wereldwijd. Hoe en in welke mate antibioticagebruik bij mens en dier tot deze toename leidt, is niet goed bekend.
Wat kunnen we tegen de verspreiding van ESBL's doen?
De toename van ESBL in Nederland lijkt verband te houden met het overmatig gebruik van antibiotica in de intensieve dierenhouderij, in het bijzonder bij kippen. Daarom hebben demissionaire ministers Gerda Verburg van Landbouw, Natuurbeheer en Voedselkwaliteit (LNV) en Ab Klink van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, onlangs besloten dat het gebruik van antibiotica in 3 jaar tijd moet zijn teruggebracht naar het niveau van 1999. Dat is een afname van 50%.
(consu.bond)Labels: ESBL |
.
.
20:41  |
|
|
|
