Wat is er aan de hand?
Eind 2011 is in Nederland een nieuwe dierziekte gevonden waarvan wordt verondersteld dat die wordt veroorzaakt door het Schmallenbergvirus. Dit virus kan leiden tot de geboorte van misvormde lammeren. Het blijkt ook de oorzaak van de “koeiendiarree” die eerder dit jaar werd waargenomen bij rundvee in zowel Nederland als Duitsland.
Wat is het Schmallenbergvirus?
Het Schmallenbergvirus is een virus dat medio november 2011 voor het eerst in Duitsland werd ontdekt, bij runderen met diarree. Ook de geboorte van afwijkende lammeren wordt met dit virus in verband gebracht.
Waar komt het Schmallenbergvirus voor in Nederland?
Zowel de meldingen van diarreeproblemen als de meldingen van misvormd geboren schapenlammeren komen uit heel Nederland. Er is geen regio-effect waargenomen.
Wat is er bekend over het Schmallenbergvirus?
Het virus behoort tot een familie van een groot aantal andere bekende virussen, waaronder het Akabanevirus, dat vergelijkbare klachten veroorzaakt bij herkauwers (ondermeer koeien en schapen). Van het Akabanevirus is bekend dat het voorkomt onder vee in Azië, Australië en Afrika en dat het geen ziekte veroorzaakt bij mensen.
Is dit een nieuw virus?
Het virus is nooit eerder vastgesteld. In ieder geval zijn de gezondheidsklachten die gezien worden bij koeien opmerkelijk. De grote aantallen misvormde lammeren zijn een nieuw verschijnsel.
Waar komt het Schmallenbergvirus eigenlijk vandaan en hoe komt het dan in Nederland?
Het is onbekend waar het Schmallenbergvirus vandaan komt. Dit virus was tot nu toe onbekend in de wereld. In Duitsland is dit virus ook bij koeien gevonden en in het najaar van 2011 voor het eerst vastgesteld (vandaar de naam Schmallenberg, de plaats waar het virus in een laboratorium is gevonden).
Bij welke diersoorten komt dit voor?
Tot op heden is het virus gevonden in volwassen koeien die ziek zijn geweest (diarree en koorts) en in misvormd geboren schapenlammeren.
Kunnen mensen ook ziek worden van het Schmallenbergvirus (is het een zoönose)?
Daar zijn nu geen aanwijzingen voor. Het virus waar het Schmallenbergvirus op lijkt, (het Akabanevirus), wordt niet van dieren naar mensen overgedragen. Dat maakt het onwaarschijnlijk dat het Schmallenbergvirus mensen ziek zal maken. Op grond van een eerste analyse van het RIVM, wordt het risico voor mensen op dit moment als zeer klein geschat.
Zijn er testen om dit virus op te sporen?
Er is een laboratoriumtest (PCR) ontwikkeld voor het Schmallenbergvirus. Daarnaast wordt er hard gewerkt aan meerdere testen.
Wordt het virus door insecten overgedragen?
Waarschijnlijk wel. Bij het Akabanevirus, waar het Schmallenbergvirus op lijkt, is bekend dat knutten, een soort kleine muggen, een rol spelen bij de overdracht.
Is er kans op verspreiding van het Schmallenbergvirus?
De manier van verspreiding wordt nu nog onderzocht. Het is waarschijnlijk dat het virus door insecten verspreid wordt. Daarmee is de kans op verspreiding in het winterseizoen erg klein omdat er veel minder insecten actief zijn.
Is er een overeenkomst met Q-koorts?
De ziekte veroozaakt door het Schmallenbergvirus vertoont grote verschillen met Q-koorts. Beide ziekten komen voor bij schapen maar Q-koorts wordt veroorzaakt door een bacterie en bij Schmallenberg gaat het om een virus. Daarnaast is er nu geen enkele aanwijzing dat het Schmallenbergvirus voor mensen ziekmakend kan zijn. Ook is naar verwachting de besmettingsroute anders.
Is er een vaccin of medicijn?
Nee. De mogelijkheid voor een vaccin wordt wel onderzocht.
Ik werk met dieren loop ik een risico?
Daar zijn nu geen aanwijzingen voor. Er zijn tot nu toe geen meldingen van ongebruikelijke ziekten bij mensen die contact hadden met zieke dieren in de maanden waarin de klachten bij dieren op hun hoogtepunt waren.
Ik werk met dieren, kan ik uit voorzorg maatregelen nemen?
Hoewel er nu geen aanwijzingen zijn dat dit virus bij mensen ziekte kan veroorzaken adviseert het RIVM aan werknemers om de gebruikelijke hygiënemaatregelen rondom het aflammeren en het afvoeren van kadavers strikt te hanteren. Zwangere werknemers wordt afgeraden om werkzaamheden te verrichten op een besmet bedrijf.
Ik heb contact gehad met besmette dieren en heb klachten, wat moet ik doen?
De kans dat mensen ziek worden van dit virus is heel klein. Bij aanhoudende koorts, en andere aanhoudende onbegrepen klachten (na contact met besmette dieren) raden we u aan uit voorzorg contact op te nemen met de huisarts en de GGD.
Ik ben veehouder, waar moet ik bij mijn dieren op letten?
Bij problemen zoals koeien met diarree, of misvormingen bij kalveren of lammeren adviseren wij contact op te nemen met uw dierenarts.
Ik ben veehouder, wat moet ik doen als lammeren of kalveren misvormd geboren worden?
U kunt het beste uw dierenarts bellen. De dierenarts kan helpen bij verlossingen, ervoor zorgen dat de GD Veekijker wordt geïnformeerd en niet levensvatbare dieren euthanaseren. De ziekte is vanaf 20 december meldingsplichtig voor veehouders.Labels: Schmallenbergvirus |
