Het Europese geneesmiddelenagentschap EMA vindt dat er meer onderzoek moet komen naar de slaapstoornis narcolepsie en het griepvaccin Pandemrix, maar laat tot die tijd de bijsluiter onveranderd.
Tot deze conclusie komt de wetenschappelijke commissie van het agentschap, na bestuderen van de voorlopige resultaten van een Fins onderzoek. Kinderen tussen 4 en 19 jaar die geen griepprik hadden gehad, hadden een risico van 1 op 100.000 op narcolepsie, met de griepprik werd dit risico negen keer zo hoog. Een causaal verband staat hiermee nog niet vast, vindt het EMA. In Nederland is Pandemrix gebruikt voor vaccinatie van de kinderen tijdens de grieppandemie van 2009/2010 en zijn twee gevallen van narcolepsie gemeld.
Orale seks is in de Verenigde Staten de grootste oorzaak van keelkanker. Zelfs roken is minder vaak de oorzaak. Dit meldt Nu.nl op basis van onderzoek door de universiteit van Ohio.
Volgens de wetenschappers is het aantal gevallen van keelkanker tussen 1974 en 2007 met 225 procent gestegen. De achterliggende veroorzaker is het humaan papillovirus (HPV), dat overgedragen kan worden tijdens orale seks.
Zweeds onderzoek Vorig jaar verbonden Zweedse onderzoekers de opmars van keelkanker al aan HPV. Net als de onderzoekers uit Ohio pleiten zij ervoor om jongens voortaan te vaccineren tegen het virus, net als nu bij meisjes gebeurt.
De Consumentenbond begint donderdag een actie tegen fabrikanten van vitaminepillen, meldt Nu.nl. Volgens de bond claimen producenten ten onrechte dat het slikken van een vitamine C-pil de weerstand verhoogt.
'Veel mensen denken ten onrechte dat het slikken van vitaminepillen hun gezondheid verbetert', zegt woordvoerster van de Consumentenbond Sandra de Jong. 'Het is een mythe die door de industrie in stand wordt gehouden.'
Onderzoek suggereert opnieuw dat het eten van kip antibioticaresistentie bij mensen veroorzaakt. Dat stellen onderzoekers van het RIVM in het tijdschrift Clinical Microbiology and Infection.
De belangrijkste aanwijzing dat het eten van kip leidt tot antibioticaresistentie bij de mens is dat bij één op de vijf patiënten de ESBL-bacteriën genetisch identiek zijn aan de antibioticaresistente bacteriën die bij kippen zijn gevonden. Dit wijst erop dat deze patiënten die bacterie van kip hebben gekregen. Bij patiënten met een ernstige urineweg- of bloedbaaninfectie door ESBL-bacteriën helpt een belangrijk deel van de antibiotica niet.
Volgens de wetenschappers is het onderzoeksresultaat een sterke aanwijzing dat kippenvlees de bron is van infecties bij mensen. Deze conclusie wordt ondersteund door een aantal epidemiologische observaties, stelde Maurine Leverstein-van Hall, de arts-microbioloog die het onderzoek leidde, in NRC Handelsblad van afgelopen zaterdag. ‘Zo neemt het aantal antibioticaresistente bacteriën bij kippen en bij mensen al jaren evenredig toe en komen ze bij alle leeftijdscategorieën en in heel Nederland voor. Dat maakt het zeer waarschijnlijk dat voedsel een belangrijke bron is van deze antibioticaresistente bacteriën.’
Roel Coutinho, directeur van het Centrum Infectieziektebestrijding van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), vindt dat het antibioticagebruik in de pluimveesector krachtig moet worden teruggebracht.
Volledige controle over de eigen gezondheidsgegevens voor patiënten is een illusie, hij zal hem altijd moeten delen met de zorgverlener.
Tot deze conclusie komt het Centrum voor Ethiek en Gezondheid (CEG) van de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg in een rapport dat 22 februari uitkomt. Om de zeggenschap van de patiënt alleen al te verbeteren zijn ‘radicale wetswijzigingen noodzakelijk’, aldus het rapport dat kijkt naar ethische en juridische kanten van zeggenschap over het elektronisch patiëntendossier.
De plannen van de minister om de patiënt betere toegang tot zijn gegevens te geven, hebben dus nog wat voeten in aarde. Ook het toezicht op het elektronisch patiëntendossier moet op de schop, want nu houdt de overheid het toezicht terwijl ze ook verantwoordelijk is voor het landelijk schakelpunt waar de medische gegevens gedeeld worden. Dat kan niet, vinden de onderzoekers, dat moet een onafhankelijke partij doen.
Burgers en zorgverleners moeten beter worden geïnformeerd, vindt het centrum ten slotte, en helpt burgers met het maken van de keuze met een ‘Argumentenwijzer’. Deze geeft een overzicht van voor- en nadelen van het elektronisch delen van medische gegevens. Een voordeel is bijvoorbeeld dat er minder onderzoeken dubbel worden gedaan. Nadeel is dat zorgverleners elkaars fouten kunnen overnemen. Andere dilemma’s spelen rond het landelijk uitwisselen van elektronische medische gegevens, online inzage door patiënten en persoonlijke online dossiers.
Heleen Croonen
Zowel de Argumentenwijzer als de studie Zeggenschap over het EPD staan op: www.ceg.nl en op www.rvz.net.
Als kinderen in contact komen met een grote variëteit aan bacteriën en schimmels, beschermt dit tegen het ontstaan van astma. Dat suggereert een onderzoek in NEJM.
In eerdere studies werden ook al verbanden gevonden tussen de blootstelling aan micro-organismen en het ontstaan van astma, maar deze onderzoeken gebruikten surrogaatmarkers om de blootstelling hieraan te bepalen. In het onderzoek van Markus Ege c.s. is veel preciezer gekeken naar het vóórkomen van micro-organismen. Zij analyseerden stof verzameld van matrassen en uit kinderkamers en keken met behulp van DNA-technologie en bacterie- en schimmelkweken welke micro-organismen daarin leefden.
Voor de studie maakten Ege c.s. gebruik van de gegevens van twee onderzoeken. In de Parsifal-studie werd op 489 kinderkamers matrasstof verzameld en geanalyseerd met behulp van DNA-technologie. Daardoor was het mogelijk bacteriën aan te tonen die niet met behulp van kweken aangetoond kunnen worden. In de Gabriela-studie werden 444 stofmonsters opgekweekt om de daarin aanwezige bacteriën en schimmels te vinden. Vervolgens werd bekeken of het aantal micro-organismen verschilde tussen op boerderijen verzameld stof en niet op boerderijen verzameld stof.
In beide studies kwam minder vaak astma voor bij kinderen die op een boerderij woonden en was de variëteit aan micro-organismen in het op de boerderij verzamelde stof groter dan in stof dat in een gewoon woonhuis was verzameld. Daarbij werd gevonden dat een grote diversiteit aan micro-organismen omgekeerd evenredig geassocieerd is met het risico op het ontstaan van astma.
Het lukte Ege c.s. om een aantal families van bacteriën en schimmels te identificeren die gerelateerd zijn met een verminderd risico op astma, maar het was niet mogelijk om vast te stellen welke specifieke soorten bacteriën en schimmels gerelateerd zijn aan een verminderd risico op astma. Deze vraag moeten komende onderzoeken ophelderen, concluderen Ege c.s.
James Gern stelt in een commentaar op de studie dat de bevindingen vragen oproepen over de mechanismen waarmee de blootstelling aan micro-organismen leidt tot aanpassingen in de ontwikkeling van het immuunsysteem. Deze vragen moeten worden opgehelderd om de positieve effecten van het opgroeien op de boerderij ook te kunnen bewerkstelligen bij kinderen die niet op het platteland opgroeien.
Nederland was het niet eens met de registratie van fluoxetine (Prozac) bij kinderen, aldus een rapport van het Europese geneesmiddelagentschap EMA dat in handen is van dagblad Trouw en Medisch Contact. De werkzaamheid was onvoldoende getest en de veiligheid roept nog veel vragen op. Toch is het geregistreerd voor die jonge patiëntengroep.
‘Soms verlies je de discussie met andere Europese lidstaten’, aldus Barbara van Zwieten, een van de opstellers van het rapport, in een reactie op de registratie ondanks haar bezwaren. ‘Uiteindelijk ligt de verantwoordelijkheid voor het verstrekken van fluoxetine aan adolescenten bij de dokter. Zonder registratie zou het off label worden voorgeschreven; dan is goede monitoring door de geneesmiddelautoriteiten een betere oplossing. De lidstaten besluiten daarom toch tot registratie.’
Deze monitoring door de geneesmiddelautoriteiten kan beter, zo blijkt uit een zoektocht van Medisch Contact in samenwerking met journalist Joop Bouma van Trouw. In de rapporten waar de veiligheid van de praktijk beschreven staan, ontbreken gegevens over kinderen. De onderzoeken die nog nodig waren, blijven tot op de dag van vandaag uit. Ze kunnen juridisch lastig worden afgedwongen, een nieuwe Europese wet moet daar verandering in gaan brengen.
Naast de rapporten zijn er veiligheidsrisicoprogramma’s, maar die hebben hun weg naar de praktijk nog niet gevonden. Databanken met medische dossiers kunnen de ontbrekende gegevens over werkzaamheid en veiligheid aanvullen, maar de epidemiologisch technieken zijn nog in ontwikkeling.
De vagina wassen met zeep verhoogt het risico op een hiv-infectie. Dit suggereert Zwitsers onderzoek van de Universiteit van Bern, meldt Het Laatste Nieuws.
Onderzoekster Nicola Low raadt vrouwen aan om minder schadelijke behandelingen voor hun vagina te gebruiken. Dit zou ook aids helpen voorkomen in Afrika.
Doeken en papier Volgens het onderzoek lopen vrouwen die hun vagina reinigen met doeken of papier bijna anderhalf keer meer risico op hiv dan vrouwen die dit niet doen. Gebruik van zeep en producten die de vagina uitdrogen, verhogen dit risico nog verder.
Minder dan een kwart van de huisartsen meet de BMI van een kind om te bepalen of het overgewicht of obesitas heeft. Dat blijkt uit een online onderzoek onder ruim 300 huisartsen, uitgevoerd door de afdeling Huisartsgeneeskunde van het Erasmus MC.
Gemiddeld zagen deze huisartsen naar eigen inschatting zeven kinderen met obesitas per maand. Een kwart van hen zegt vaak of altijd het gewicht te bespreken, ook al is het kind voor een andere klacht gekomen. ‘De nieuwe NHG-Standaard Obesitas, die in november is verschenen, raadt aan om ook dan in te gaan op het gewicht van het kind’, zegt onderzoeker Winifred Paulis. ‘Maar veel huisartsen vinden het moeilijk om het gewicht ter sprake te brengen en om ouders erop aan te spreken.’
Om te bepalen of het kind overgewicht heeft, meet slechts 23 procent vaak of altijd de BMI en vergelijkt deze met normwaarden voor leeftijd en geslacht. ‘Blijkbaar gaan huisartsen bij het inschatten van de gewichtsstatus van een kind vaker af op hun klinische blik dan dat ze de BMI gebruiken’, zegt Paulis. ‘Eerder onderzoek heeft laten zien dat hierdoor bij veel kinderen de diagnose obesitas wordt gemist. De nieuwe NHG-Standaard raadt daarom aan de BMI wél te meten.’
De ondervraagde huisartsen achten zichzelf meer competent in het diagnosticeren dan in het behandelen van obesitas bij kinderen: de helft acht zich voor dat laatste niet competent. Wel vinden de huisartsen in meerderheid dat ze het goede voorbeeld moeten geven. Paulis: ‘Opvallend, want 25 procent van hen heeft zelf overgewicht.’
Aan het onderzoek van het Erasmus MC deden 333 van de ruim 1400 aangeschreven huisartsen mee, een respons van 23 procent.
Om de voors en tegens van het EPD te kunnen afwegen heeft de Raad voor de Volkgezondheid en Zorg (RVZ) een zogeheten ‘Argumentenwijzer’ gemaakt. Burgers kunnen zich daarmee een mening vormen over de voor- en nadelen van elektronische uitwisseling van hun medische gegevens.
Volgens de voorzitter van de RVZ, Rien Meijerink, is dat belangrijk, omdat ze zelf besluiten over de toegang tot hun EPD.
Tegelijk met deze Argumentenwijzer is er ook analyse van de ethische en juridische aspecten van het EPD verschenen (Zeggenschap over het Elektronisch Patiënten Dossier). De opstellers van deze studie dringen er op aan in aanvullende regelgeving een helder onderscheid te maken tussen drie patiëntengroepen: • patiënten die zich zorgen maken over hun privacy en eventueel machtsmisbruik; • patiënten die hun gegevens niet kunnen of willen bijhouden; • patiënten die juist actief hun eigen persoonsgegevens willen beheren.
Chronische pijn is een belangrijk en onderschat gezondheidsprobleem. Voor chronische pijn bestaat onvoldoende aandacht. Zo wachten mensen met chronische pijnklachten vaak 2 jaar of langer op diagnose en behandeling. Dit leidt tot onnodige belasting van het individu, de maatschappij en het zorgsysteem. Dat moet veranderen, zegt prof.dr. Frank Huygen, anesthesioloog en pijnspecialist aan het Erasmus MC in zijn rede bij de aanvaarding van zijn ambt als hoogleraar Pijngeneeskunde. Huygen spreekt zijn rede uit op vrijdag 18 februari op de Erasmus Universiteit Rotterdam.
In Nederland leven 2 miljoen mensen dagelijks met pijn. Voor chronische pijn bestaat onvoldoende aandacht, terwijl voor andere belangrijke, maar veel minder vaak voorkomende aandoeningen bewust beleid wordt gemaakt. Bijna elke arts krijgt met het onderwerp te maken en daarom zouden alle geneeskundigen basiskennis over pijnbehandeling moeten hebben. In zijn oratie pleit prof.dr. Frank Huygen, hoofd van het Pijnkenniscentrum van Erasmus MC, daarom voor een aanpak in drie stappen: uitbreiding van het specialisme pijngeneeskunde, het organiseren van disease management waarbij gezondheidszorgmedewerkers, patiënten, zorgverzekeraars en overheid worden betrokken en uitbreiding van het wetenschappelijk onderzoek.
Huygen:”Pijn wordt nog teveel gezien als iets wat bij een aandoening hoort, terwijl het eigenlijk een disease in its own right´ - een aandoening op zich – zou moeten zijn. Voor aandoeningen als diabetes, hart- en vaatziekten en kanker wordt allerlei beleid ontwikkeld. Dat is een goede zaak, maar chronische pijn komt bij veel meer mensen voor. Uitbreiding van het specialisme pijngeneeskunde en het wetenschappelijk onderzoek naar chronische pijn is hard nodig.” Daarnaast pleit Huygen voor een belangrijke verandering in de hele zorg voor pijn, door middel van disease management. Huygen:”De eerste lijn, maar ook patiënten, zorgverzekeraars en overheid moeten hun verantwoordelijkheid nemen. De zorgverleners moeten zich bewuster worden van het bestaan en ontstaan van pijn, daarover geschoold worden en er moeten goede richtlijnen voor behandeling komen. Op financieel gebied zou zorgverbetering beloond moeten worden, moet er een DBC komen en zou de kwaliteit van zorginstellingen getoetst moeten worden op het gebied van pijnbehandeling.” (EMC)
Migraineaanvallen kunnen leiden tot blijvende hersenschade. Dit schrijven onderzoekers van het Leids Universitair Medisch Centrum in het wetenschappelijke tijdschrift JAMA van woensdag 28 januari. Op MRI-scans zagen ze vooral meer schade in de kleine hersenen naarmate een patiënt vaker migraineaanvallen had. De kleine hersenen sturen onder meer de fijne motoriek. Of de schade ook leidt tot een verslechtering van die motoriek, wordt momenteel onderzocht."Het beeld van migraine als een vervelend, maar voorbijgaand verschijnsel moet in ieder geval op de helling", aldus de onderzoekers. Ze pleiten voor meer onderzoek naar de oorzaken van de schade en de ontwikkeling van middelen om die te voorkomen.
Het onderzoek werd uitgevoerd onder 435 mensen uit Maastricht en Doetinchem, geselecteerd uit een groot bevolkingsonderzoek naar migraine. Onder hen waren migrainepatiënten en mensen zonder migraine. Radiologen maakten MRI-scans van de hersenen, die nauwkeurig werden onderzocht op infarcten (gebieden waar het hersenweefsel is afgestorven). Onderzoekers prof. dr. Mark van Buchem en Mark Kruit zagen dat (kleine) infarcten in de kleine hersenen zevenmaal vaker voorkwamen bij migrainepatiënten. Bij de patiëntengroep die minimaal één migraineaanval per maand had welke gepaard ging met aura, was het risico zelfs bijna zestienmaal verhoogd. Aura is een verstoring van de zintuiglijke waarneming. De onderzoekers keken ook naar schade aan de witte stof in de groten hersenen, waar de hogere hersenfuncties worden uitgevoerd. Die was alleen bij vrouwelijke migrainepatiënten duidelijk vaker te zien dan bij controlepersonen. Het risico van deze vorm van schade was het grootst onder vrouwen die het vaakst een aanval hadden.
Omdat infarcten in de kleine hersenen veel vaker voorkomen bij migrainepatiënten dan bij anderen, moet een radioloog die infarcten in de kleine hersenen bij een patiënt ziet, nadrukkelijk rekening houden met migraine als oorzaak, zeggen Kruit en Van Buchem. Ook bij schade aan de witte stof van de grote hersenen moet migraine aan de lijst van mogelijke oorzaken worden toegevoegd.
Het verband tussen migraine en blijvende hersenschade is reden voor zorg, maar heeft op dit moment geen praktische gevolgen voor patiënten, aldus neuroloog prof. dr. Michel Ferrari. "We beseffen dat we een grote groep mensen opzadelen met verontrustende feiten, waar we voorlopig nog niets aan kunnen doen. De middelen die nu beschikbaar zijn om migraineaanvallen te voorkomen, werken niet goed genoeg en hebben te veel bijwerkingen om ze op grote schaal voor te schrijven. Ons onderzoek laat zien dat het ontwikkelen van betere medicijnen meer aandacht verdient."
Migraine komt vaak voor: bij ten minste 10 procent van de volwassen bevolking. Het is een ziekte met een scala aan symptomen. Het meest kenmerkend is het optreden van soms ernstige hoofdpijn op onvoorspelbare momenten. De pijn is vaak kloppend, meestal eenzijdig en neemt toe bij routinebewegingen als traplopen. Aanvallen duren tussen de vier en 72 uur en gaan gepaard met misselijkheid, braken en overgevoeligheid voor licht en geluid. Migraine wordt in twee groepen ingedeeld: migraine zonder aura en migraine met aura. De vorm met aura, voorheen bekend als 'klassieke migraine', kenmerkt zich door neurologische symptomen tijdens een aanval: visuele verstoringen, tintelingen of een verdoofd gevoel in handen of voeten of zelfs de verzwakking van een kant van het lichaam.
Het onderzoek van Kruit et al. is uitvoerd in een samenwerkingsverband tussen onderzoekers van de afdelingen Radiologie en Neurologie van het LUMC, en van het "National Institute on Aging" van het "National Institute of Health Sciences" (NIH) in de Verenigde Staten. Het onderzoek werd gesubsidieerd door de Nederlandse Hartstichting en de Asclepiade Foundation, en is uitgevoerd in samenwerking met radiologen uit het Academisch Ziekenhuis Maastricht en Slingeland Ziekenhuis te Doetinchem.
Literatuur: Kruit, M.C., van Buchem, M.A., Hofman, P.A.M, Bakkers, J.T.N., Terwindt, G.M., Ferrari, M.D., Launer, L.J. Migraine is a Risk Factor for Sub-clinical Brain Lesions: the Population-based Magnetic Resonance Imaging CAMERA Study. JAMA, 28 januari 2004; 291:427-434.
VWS start verkoop productieactiviteiten Nederlands Vaccin Instituut
Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) kondigt aan te starten met de verkoop van het productieonderdeel van het Nederlands Vaccin Instituut (NVI). Het verkoopproces start op 15 februari 2011.
In januari 2010 heeft de minister van VWS in een brief aan de Tweede Kamer aangekondigd dat het NVI een andere koers gaat varen. De publieke functies van het NVI zijn per 1 januari 2011 ondergebracht bij het RIVM. Het betreft de publieke taken met betrekking tot inkoop, opslag en distributie ten behoeve van de nationale vaccin voorziening in Nederland en de publieke vaccinonderzoek- en ontwikkeltaken. De derde taak van het NVI, de productie van vaccins in overheidshanden wordt beëindigd. De productiediensten en -faciliteiten van het NVI worden te koop aangeboden aan private partijen.
De productie van vaccins door het NVI heeft in het verleden een belangrijke rol gespeeld in de mondiale vaccinvoorziening. Vanuit het in Bilthoven gelegen NVI is door middel van de transfer van technologie en stammateriaal wereldwijd vaccinkennis aan publieke en private partijen overgedragen.
De productie-eenheid in Bilthoven beschikt over moderne faciliteiten voor de productie van biofarmaceutische producten zoals virale en bacteriële vaccins. In de volledig gevalideerde productieomgeving, die is gecertificeerd door farmaceutische inspectieautoriteiten, zijn in de loop der jaren verschillende vaccins geproduceerd.
Het huidige pakket aan vaccinproductieactiviteiten bestaat uit de productie van: geïnactiveerd polio vaccin (IPV) als half- of eindproduct, BCG voor de nabehandeling van blaaskanker, het gecombineerde difterie-tetanus-polio (DTP) vaccin en tetanus toxoid (Ttox) vaccin voor vaccinatie van kinderen en volwassenen. Daarnaast worden productieactiviteiten voor derden uitgevoerd, die moeten voldoen aan de hoge eisen van Good Manufacturing Practices.
Op 15 februari 2011 gaat het verkooptraject van de productie van het NVI officieel van start. American Appraisal is als adviseur aangesteld om het Ministerie van VWS te ondersteunen bij de verkoop van de productieactiviteiten van het NVI. Alle geïnteresseerde partijen kunnen via American Appraisal tot 4 maart 2011 schriftelijk hun interesse kenbaar maken.
Uitzendkrachten in de thuiszorg zonder verpleegkundige opleiding moeten soms toch verpleegkunde taken uitvoeren. Dit blijkt uit een reportage van EenVandaag.
In de uitzending een reactie van de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ). Zij maken zich grote zorgen om de medicatieveiligheid in de thuiszorg. De betrokken thuiszorgorganisatie, Zorggroep Charim reageert verbaasd op de reportage.
Finse wetenschappers vermoeden dat het vaccin tegen Mexicaanse griep narcolepsie kan veroorzaken. In Finland zijn zeker 62 gevaccineerde kinderen ziek geworden. Een reportage in EenVandaag.
Ook in andere landen lijden ineens meer kinderen aan de slaapziekte. Volgens Markku Partinen, directeur van de Slaapkliniek Helsinki, is dit wel te verklaren. Er is weinig onderzoek gedaan naar bijwerkingen van het vaccin, meent hij.
Artsen opgelet Partinen roept zijn collega's op tot waakzaamheid. 'Ik denk dat artsen in andere landen er goed aan doen om te kijken of ze iets is opgevallen bij kinderen die dit type vaccin hebben gekregen.'
Gisteren in EenVandaag brachten wij het verhaal van Finland waar 62 kinderen narcolepsie kregen na inenting tegen de Mexicaanse griep. Ook in Nederland zijn er twee kinderen bij wie de zeldzame slaapziekte werd vastgesteld. Hun ouders hebben het sterke vermoeden dat hun kinderen ziek zijn geworden door het vaccin. Eén van de kinderen is de vijfjarige Willem.
Mexicaanse griepvaccin leidt mogelijk tot slaapziekte
Is er een link tussen het Mexicaanse griepvaccin en de zeldzame slaapziekte narcolepsie? In Finland denken ze van wel nu 62 kinderen ziek zijn geworden na de vaccinatie. Wetenschappelijk onderzoek wijst op een mogelijk verband.
De grote vraag is of de autoriteiten hiervan af wisten. EenVandaag ging naar Finland en zocht naar antwoorden.
